OriŽntatie

Een selectie van recente artikelen uit ons kwartaalblad

Inzet gevraagd met het oog op de lange termijn

De vluchtelingenstroom van eind 2015, toen grote aantallen Syrische vluchtelingen vanuit Turkije naar Duitsland liepen, heeft wereldwijd aandacht gekregen. In de loop van 2016 begonnen zendingsorganisaties en kerken in de VS en in het Midden Oosten plannen te maken om onder deze groep te evangeliseren.

Het heeft de laatste maanden geresulteerd in allerlei activiteiten. Er komen teams naar bepaalde steden om één of enkele weken te evangeliseren. Er worden evangelisten aangesteld, theologische trainingen aangeboden en conferenties georganiseerd. In verschillende gevallen is de Evangelisch-Koptische kerk in Egypte daarbij betrokken, vooral de Kasr El Dobara kerk uit Cairo. Een kerk met een goede reputatie die al decennia erg actief is.

Vanuit Evangelie & Moslims zijn we natuurlijk blij met ieder die zich oprecht inzet om het evangelie bekend te maken onder de Syrische en Irakese vluchtelingen die de laatste jaren in ons land zijn gekomen. Waar we kunnen, proberen we deze activiteiten te verbinden met plaatselijke kerken. We denken namelijk dat er al voldoende landelijke conferenties e.d. zijn. Het belangrijkste voor nu lijkt ons dat we eraan werken dat er in steden en regio’s verspreid over ons land samenkomsten en christelijke gemeenschappen ontstaan waar Arabischtalige christenen samenwerken met de bestaande kerken.

De praktijk heeft geleerd dat etnische kerken (kerken waarin alleen migranten van een bepaalde achtergrond samenkomen) het risico meebrengen dat een tweede generatie afhaakt. Voor hen wordt de Nederlandse taal en cultuur al snel belangrijker en zij missen dat element in zo’n etnische kerk. Ze concluderen dan dat de kerk alleen iets is voor hun ouders, om de band met hun verleden vast te houden. Tweede nadeel van een nieuwe etnische kerk is dat er veel energie verloren gaat aan het opzetten en in stand houden van een kerkelijke structuur met goed pastoraat en diaconaat.

Daarom werken we als organisatie aan samenkomsten en gemeenschapsvorming voor Arabischtaligen die hecht verbonden zijn met één of meerdere plaatselijke kerken. Dat biedt meer garanties voor stabiliteit en de langere termijn. Dat is niet alleen een zegen voor migranten die tot geloof in Christus komen, maar is dan ook een zegen voor de Nederlandse kerk. We kunnen namelijk veel van elkaar leren als we ook echt samen optrekken.

In Zeist en Leerdam zijn we dit jaar met de plaatselijke kerken een pioniersplek voor deze doelgroep gestart en meer plaatsen volgen waarschijnlijk in het nieuwe jaar. Misschien ook bij u in de buurt. Daarvoor vragen we vrijmoedig uw steun en medewerking; niet in de laatste plaats ook in gebed.

Cees Rentier
Directeur

Rationele argumenten om het hart van moslims te bereiken

ĎGod heeft ons de autoriteit gegeven om mensen te overtuigení. Elbert Pogosian groeide op in het azc met een soort mixgeloof van christendom en islam. Nadat hij een duidelijke keuze maakte voor Jezus, ging hij zich grondig in de islam verdiepen. Zo wilde hij leren om het hart van moslims te bereiken met argumenten voor het christelijk geloof. Een gesprek over zijn ontdekking van het belang van apologetiek.

Mijn wortels liggen in Armenië, cultureel gezien een christelijk land. Ik was negen jaar oud toen we naar Nederland vluchtten. We kwamen in een azc, waar we langere tijd met moslims in huis kwamen te wonen. De meeste van mijn vrienden waren moslims en of je het wilt of niet, als je lange tijd met elkaar samenleeft ga je bepaalde aspecten van het geloof vanzelf adopteren. Ik had daardoor een soort mixgeloof gekregen.

Nadat we in 2007 een verblijfsvergunning kregen raakte ik echt verslaafd aan lezen. Per dag las ik minstens vier uur in de Bijbel en de Koran. Ik keek naar debatten en las artikelen en verdiepte me in allerlei theorieën van verschillende stromingen. Het werd voor mij steeds duidelijker: het is óf het één, óf het ander. Ik zei tegen mezelf: ik ga heel eerlijk tegenover God zijn. Als er redenen zijn waarom Mohammed de laatste profeet zou zijn of waarom de Bijbel vervalst zou zijn, dan word ik gewoon moslim. Uiteindelijk heb ik een duidelijke keuze gemaakt voor Jezus.

Dromen over moslims

Ik ging daarna naar Delft om architectuur te studeren. Bij een Alpha-cursus voor studenten zei de spreker na afloop dit tegen mij: ‘Het is goed dat je naar God luistert in plaats van zelf te doen wat je denkt dat goed is’. Toen ik naar huis was gegaan bad ik erover en begon daarna dromen te krijgen, dagen achter elkaar. Dromen waarin ik mezelf zag staan tegenover moslims, waarin ik met hen aan het praten was, of waarin ik moslims aankleedde en eten gaf, of een droom waarin ik kleumende moslimvrienden hielp om het warm te krijgen, of een droom waarin ik naast hen stond en de weg wees. Dat was het moment dat ik ervoor koos om me volledig te verdiepen in de islam, tot en met het bestuderen van de ahadieth en siraat (islamitische tradities over Mohammeds leven). Na de studie bouwkunde ging ik verder met islamstudies en een master christelijke theologie. 

Apologetiek

Zo ben ik begonnen om verdiepende gesprekken te hebben met mensen en ik merkte al best snel dat het lukte om vrucht te dragen: moslims begrepen mijn argumenten waarom ik niet voor de islam gekozen had maar voor Jezus. Zo kwamen zij ook tot de overtuiging: je hebt eigenlijk geen keus als je dit weet. Hoe kun je je op de oordeelsdag voor God verantwoorden als je deze kennis hebt? Zo ben ik langzaam het belang van de apologetische benadering in gaan zien. Ja, het is heel belangrijk om vanuit Gods macht en wonderen te werken, maar ik heb gezien dat rationele argumenten ook heel goed kunnen werken. Er wordt vaak gezegd dat het alleen God is die overtuigt, maar ik geloof dat Hij mensen de autoriteit heeft gegeven om anderen te overtuigen, en daar is apologetiek denk ik de meest geschikte benadering voor. Onlangs kwam er een moslim over uit Turkije om zich hier te laten dopen, omdat hij tot geloof was gekomen na zulke gesprekken via skype. Ik voer vaak gesprekken op de sociale media. Op die manier heb ik ook wel contact met atheïsten gekregen, die ook tot de overtuiging kwamen: deze feiten zijn keihard, daar kun je gewoon niet omheen. Sommigen hebben ook voor Jezus gekozen. Daardoor ben ik ook begonnen me te verdiepen in het atheïsme.

Een jaar geleden ben ik voor dit doel met de organisatie Real Talk gestart. Ik besefte dat ik zelf niet heel veel mensen kan bereiken, maar dat er veel meer mogelijk is als je anderen toerust om mee te doen. Daarom ben ik begonnen met lezingen, cursussen, artikelen en video’s. Real Talk richt zich op atheïsme, islam en jodendom.

Leidt een rationele benadering er niet toe dat je langs elkaar heen praat?

Dat ligt eraan. Sommige moslims worden geraakt door emoties, bijvoorbeeld door de boodschap van de Bergrede dat je zelfs van je vijanden moet houden. Maar anderen zijn veel rationeler en proberen alleen maar te weerleggen. Als je met zulke mensen praat kan het er heftig aan toe gaan. Je moet er dan voor uitkijken om daar niet in mee te gaan door fel tegengas te geven. Je moet rustig blijven en vanuit die rust antwoorden en gewoon laten zien wat de feiten zijn. Je moet er ook begrip voor hebben als iemand boos reageert omdat je tegenspreekt waar hij zijn leven lang al in gelooft. Dit is het moeilijkste: hoe je met mensen omgaat. Ik heb geleerd dat het belangrijkste is dat je het hart van mensen bereikt.

Bereik je het hart met rationele argumenten?

Argumenten zijn het fundament waarop je alles hoort te bouwen (overigens geloof ik ook in bovennatuurlijke wonderen). Als je de feiten aangeeft heb je een fundament waarop je staat en dat niet weerlegd kan worden. Maar wat je daarna doet, dat is belangrijk. Want als je tegen iemand zegt: ‘jij zit fout’, dan moet je dat doen met de houding van Jezus, met nederigheid en liefde.

Liggen de echte geloofsblokkades niet meer op het niveau van het hart en de wil?

Alleen rationele argumenten, dat gaat nooit werken. In dode informatie zit geen leven. Maar alleen vanuit het hart gaat ook niet lukken, want dan heb je geen fundament waarop je bouwt. Je moet een fundament meegeven, en laten zien dat het klopt door je daden van liefde, doordat je echt om die persoon geeft. En doordat je tegenover God serieus bent in het praktiseren van je geloof.

Wat inspireert jou vanuit de Bijbel om op deze manier te getuigen?

Paulus, die zonder angst in zijn eentje voor duizenden stond, is mijn inspiratiebron. Hij was eigenlijk voortdurend bezig met apologetiek, naar Joden, maar ook naar Grieken. Hij leerde hun geloof kennen en gebruikte het op zo’n manier, dat hij hen kon bereiken met hun eigen taal. Maar uiteraard is Jezus voor ons het voorbeeld want hij is onze echte leraar.

Past een rationele benadering wel bij moslims?

Ik denk het wel, want in de islamitische gemeenschap is kennis zeer belangrijk. Als je kennis hebt, word je serieus genomen. Je merkt dat als je in gesprek bent met twintig moslims: negentien zijn stil als één van hen veel kennis heeft. Dan laten ze hem spreken. Want als je iets zegt wat misschien verkeerd is dan wordt dat gerekend als zonde.

Kunnen wij als christenen het maken om in de Koran aan te wijzen wat er niet klopt?

Ik praat wel over de Koran en de Hadieth, want dat is hun geloof en zo kan ik vanuit hun taal spreken. Ik heb geleerd dat we niet moeten zeggen ‘dit klopt niet’, maar dat we een vragend tegenover moeten zijn. Dat we de ander zelf laten nadenken. Als je beschuldigt gaat de ander in de verdediging en is het gesprek voorbij. Ik wil liever naast de persoon gaan staan in plaats van tegenover hem met een zwaaiende vinger. Als ze naast je staan dan is er kans dat zij de Bijbel gaan lezen. Ik heb gemerkt dat, wanneer ze de Bijbel gaan lezen, er al enig vertrouwen moet zijn dat de tekst authentiek is. Daarom is het belangrijk om eerst het obstakel uit de weg te ruimen dat de Bijbel veranderd zou zijn en dus niet te vertrouwen is. Dat is wat ze namelijk vaak geloven. Als er ergens een zaadje gezaaid is dat de Bijbel wél te vertrouwen is, dan begint de innerlijke strijd als ze zelf de Bijbel lezen en daardoor geraakt worden. Dan is het meestal een kwestie van tijd.

Is dit een blinde vlek van Nederlandse christenen, dat we weinig op dit niveau over het geloof communiceren?

Ik denk dat het voornamelijk een cultuurverschil is. Nederlanders zijn heel voorzichtig om anderen niet te kwetsen. Maar ik denk dat het gevaarlijk is om moslims met hun geloof ‘in hun waarde te laten’. Oosterse mensen zijn heel direct wat argumenten betreft. Ze zijn gewend dat iemand het zegt als iets niet klopt en ze zijn daardoor niet beledigd. Zelf ben ik door mijn directheid soms wel bedreigd, maar ik heb ik geen enkele angst voor moslims. Omdat ik met hen opgegroeid ben zie ik hen als familie, ik begrijp ze en ik houd van ze.

 

Wat kan de kerk voor Turkstalige medelanders betekenen?

Zowel in Turkije als onder Turkstaligen in Nederland is het aantal gelovigen heel gering. Velen zijn wantrouwend tegenover de christelijke gemeenschap en hebben van jong af aan veel vooroordelen over het christelijke geloof meegekregen. Maar in het koninkrijk van God is er vreugde over ieder mens die gevonden wordt. En: er zijn tal van concrete mogelijkheden voor kerken vandaag om iets te betekenen voor Turkse medelanders. We nodigen u uit om hierbij betrokken te raken.

Individuele zoektocht

De Turkstalige gelovigen in ons land zijn vrijwel allemaal lid geworden van een bestaande kerk in de omgeving waar ze wonen, verspreid over ons land. De meesten hebben het daar goed en zijn ook tot een zegen voor hun gemeente. Sommigen werden aangetrokken door familieleden die hen voorgingen. Anderen kwamen via een individuele zoektocht op het internet tot geloof. Gelukkig zijn er verschillende Turkstalige chatprogramma’s en christelijke internetsites.

Sommigen kwamen tot geloof door persoonlijke contacten met christenen via school, werk of buurt. Persoonlijke contacten zijn juist voor mensen uit de relatief gesloten Turkse gemeenschap een veilige manier om kennis te maken met het christelijke geloof. Vaak komen in een bepaalde stad in Nederland de Turkse migranten vrijwel allemaal uit één of enkele dezelfde dorpen in Turkije. Men kent elkaar en is met allerlei banden van familie en werk aan elkaar verbonden. De ruimte voor afwijkende individuele keuzes is veel kleiner. Het belang van de eenheid en de eer van de eigen gemeenschap is groot.

Overlopen naar de vijand

Een van de redenen van de weerstand onder Turken tegenover het christelijk geloof heeft met de politieke geschiedenis te maken. De Turkse volken kwamen uit Buiten-Mongolië en veroverden vanaf de 11e eeuw Klein Azië op het christelijke Byzantijnse rijk. Voor het Osmaanse rijk dat daarna kwam, was het christelijke Europa een politiek tegenstander. Honderd jaar geleden hadden Europese mogendheden Turkije veroverd en stonden ze op het punt het te verdelen. Onder aanvoering van Atatürk bevrijden de Turken zich hiervan en ontstond het huidige Turkije als staat. Christen-worden staat in de ogen van veel Turken gelijk aan het overlopen naar de vijand. De laatste jaren probeert de Turkse overheid de samenleving te islamiseren en maakt het de kerken steeds moeilijker. Laten we bidden dat de bevolking zich hierdoor juist meer opent voor het christelijke geloof.

Bouwen aan een relatie van vertrouwen kost vaak tijd; het is een zaak van geduld en gebed. We worden beproefd of hen respect en ruimte geven. De ander opzoeken en tijd met hem/haar doorbrengen is voor hen een teken van eer en respect. Geduld betekent niet dat we zo lang mogelijk moeten uitstellen om te vertellen over de Here Jezus. Het schept juist vertrouwen als we dezelfde blijven en geen ‘twee gezichten’ hebben (ikiyüzlü heet dat in het Turks). We mogen vanaf het begin bekend staan als mensen die veel van Jezus houden en anderen graag over Hem vertellen.

Samenkomsten

Een aparte Turkse kerk is er in Nederland niet ontstaan. Toch hebben Turkstalige gelovigen wel behoefte om elkaar meer of minder vaak op te zoeken. In Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Twente zijn er regelmatig samenkomsten. De jaren door is Evangelie & Moslims betrokken geweest bij het organiseren van samenkomsten en conferenties. Jaarlijks is er in oktober een weekend-conferentie in het midden van het land. Daarnaast organiseren we vijf keer per jaar een regionale bijeenkomst verspreid over het land. Daar kunt u ook aan meedoen!

Zelf op stap met uw Turkse buren of collega

De Turkstalige samenkomsten die we beleggen, bieden u de gelegenheid om een Turkse collega of buurman/-vrouw uit te nodigen hier samen naar toe te gaan. Deze samenkomsten zijn niet bedoeld voor mensen die willen discussiëren over islam versus christelijk geloof, maar wel bedoeld voor mensen die meer willen weten over het christelijke geloof. Er wordt gezongen, gebeden en gepreekt in het Turks en er is ruimte voor ontmoeting en persoonlijke vragen en gebed. Het wordt afgesloten met een eenvoudige maaltijd.

Medewerkers van Evangelie & Moslims die Turks spreken, zijn altijd ook bereid naar u toe te komen als u in gesprek bent met moslims die serieus belangstelling hebben en de taal een belemmering is.

In uw eigen gemeente

We graag bij de samenkomsten samenwerken met kerken die visie en verlangen hebben om een brug te slaan naar de Turkse gemeenschap. Kerken op plaatsen waar een aanzienlijke Turkse gemeenschap woont, kunnen ons uitnodigen om een Turkstalige samenkomst in hun gebouw te houden. In overleg met zo’n plaatselijke kerk maken we dan een programma en flyers en helpen we om de doelgroep uit te nodigen. Van de plaatselijke kerk(en) verwachten we niet alleen gastvrije ontvangst, maar ook het actief meedoen met het opzoeken en uitnodigen van Turkstalige medelanders in de eigen omgeving en tevens ook na de samenkomst de bereidheid voor pastorale en diaconale aandacht voor mensen met wie contact is gelegd. Omgekeerd zijn wij bereid om niet alleen een programma aan te bieden, maar ook daarna begeleiding te bieden.

Cees Rentier

Geplande samenkomsten: 

In 2018: 17 februari, 14 april, 9 juni, 15 september, 15 december op nader te bepalen locaties. Kijk op onze website voor actuele informatie of nodig ons zelf uit.